استقلال کودک در «مال من»

کودک اسباب بازی های خود را دوست دارد و به آسانی حاضر نمی شود آن ها را با کودک دیگری تقسیم کند زیرا حس مالکیت در آن ها بسیار قوی است. او آنچه را دوست دارد متعلق به خود می داند و حاضر نیست به کودکان دیگر بدهد. بنابراین پدر و مادر نباید کودک را […]

کودک اسباب بازی های خود را دوست دارد و به آسانی حاضر نمی شود آن ها را با کودک دیگری تقسیم کند زیرا حس مالکیت در آن ها بسیار قوی است. او آنچه را دوست دارد متعلق به خود می داند و حاضر نیست به کودکان دیگر بدهد. بنابراین پدر و مادر نباید کودک را تحت فشار بگذارند یا او را به خاطر سخاوت نداشتن سرزنش کنند. وقتی کودک هنوز معنی سخاوت را نمی داند و برای آن آمادگی ندارد از این سرزنش جز تحقیر کودک و درهم شکستن اعتماد به نفس او چه سودی عاید می شود؟

 

در واقع همان قدر که سخاوت در بزرگتر ها یک صفت پسندیده است، خودخواهی در کودک نیز یک امر طبیعی است. سخاوت پیدا کردن مستلزم این است که کودک در وهله اول احساس مالکیت را درک کرده باشد و یک یا چند شیء را در تملک خود بداند.

 

وقتی کودک معنی «مال من» را می فهمد نشاط فوق العاده ای پیدا می کند. حالا او به دنیای اطراف خود آشناتر شده و اعتماد به نفس و استقلالی برای خود یافته است. این یک مرحله مهم از رشد کودک است که والدین نباید اهمیت آن را نادیده بگیرند و با در هم شکستن این استقلالِ کودک به روحیه او لطمه بزنند.

 

مقارن همین احوال، کودک پی می برد که بعضی چیزها مال او نیست و البته از این بابت ناراحت می شود ولی با خاطر جمعی از این که بعضی چیزها مال او هست یاد می گیرد که اشیاء دیگر را به اشخاص دیگر ربط بدهد و کم کم تلفیقی از مفهوم «مال من» و «مال تو» یا «مال او» در ذهنش پیدا می شود.

 

در این مرحله هر چه به مالکیت او احترام بگذارید، احترام به مالکیت شما را یاد می گیرد. درک مفاهیم مالکیت (مال من، مال تو، مال او)، مشارکت، هدیه دادن و قرض دادن همانند سایر مراحل رشد کودک به تدریج شکل می گیرد. کودکان نوپا دوست دارند در کنار هم باشند ولی با یکدیگر بازی نمی کنند. باید مواظب بود که با یکدیگر درگیر نشوند و اسباب بازی ها را از دست هم نگیرند. به همین دلیل بازی با یک اسباب بازی برای دو کودک نوپا بسیار زود است. کودک نوپا چیزی که مورد علاقه اوست با خود به همه جا می برد و اگر آن را از دست او بگیرند فریاد می کشد مگر این که چیز دیگری به او بدهند و او را سرگرم نمایند.

 

اگر کودک دو ساله ای از دادن اسباب بازی هایش به دیگران خودداری می کند، رفتاری طبیعی و مناسب دو سالگی دارد. او با بزرگ تر شدن، نسبت به کودکان دیگر علاقه مند می شود و از بازی با آن ها لذت می برد به نحوی بسیار تدریجی، احساس بخشش و انسان دوستی در او شکل می گیرد.

 

اگر از او بخواهید اسباب بازی مورد علاقه اش را در اختیار کودکی دیگر قرار دهد، تصور می کند که همه بسیج شده اند تا شیء مورد علاقه اش را از او بگیرند. پافشاری در این زمینه او را نسبت به اسباب بازی مورد نظر حریض تر می کند و احساس مالکیت او را قوت می بخشد. کودک وقتی به سه سالگی رسید و از بازی با کودکان دیگر لذت برد، می توان بازی های جمعی را به او آموزش داد.

 

کودک چهار ساله هنوز به آن اندازه دست و دل باز نشده است که اسباب بازی مورد علاقه خود را برای بازی به کودک دیگر واگذار کند. ولی ممکن است چیز دیگری را که فعلاً به آن احتیاج ندارد در اختیار دیگری قرار دهد. در هر حال هنوز زود است که این قبیل کودکان را به حال خود گذاشت و باید همیشه یک نفر دورادور مراقب آنان باشد تا نوبت را رعایت نمایند و با اسباب بازی های خود مشترکا بازی کنند.

 

هنگام ورود به مدرسه کودک به این حد از توانایی رسیده است که بین «مال من» و «مال دیگری» تفاوت قائل شود. در این سن کودک می بایستی مالک چیزی باشد مثلاً در منزل حتی الامکان کودک اتاق جداگانه ای داشته باشد و اگر امکان ندارد یک کمد مخصوص و یا طاقچه ای از اتاق، جعبه، کارتن و یا گوشه ای از اتاق را به او اختصاص دهید تا وسایلش را دور از دسترس دیگران نگهداری کند. از این طریق حس مالکیت و مراقبت از وسایل خود را یاد می گیرد.

 

والدین هم می بایستی به ادعای حق مالکیت فرزند خود احترام بگذارند. مانتو و یا کاپشن کوتاه شده و یا اسباب بازی که بلااستفاده است بدون اجازه او به دیگری و یا برادر و خواهر کوچک ترش نبخشند. باید از او سؤال کنید که چه چیزی را مایل است حفظ کند و چه چیزی را می خواهد ببخشد. اگر حاضر نیست از وسایلی که به نظر شما زیادی است صرف نظر کند، به عقیده اش احترام بگذارید.

 

در موقع خرید از مغازه ها نیز دقت کنید چیزهایی که در دسترس او قرار گرفته اند، به سرعت به داخل جیبش سقوط نکنند! شما باید دائما توضیح دهید که نمی توان بدون پرداخت بها چیزی را از داخل مغازه بیرون برد. به تدریج کودک شما خواهد آموخت آنچه را که به دیگران تعلق دارد شناخته و به آن احترام بگذارد.

نویسنده این مطلب :

فرزند پرتال

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه شما